ReklamaSerwis informacyjny z linkami reklamowymi · nie zastępuje konsultacji lekarskiej · doświadczenia są indywidualne

Osoby z cukrzycą powinny zawsze mieć przy sobie tę słodycz!

Nagłówek krąży po internecie od lat i brzmi jak dobra rada. Jest w nim jedno słowo za dużo i jedno za mało — a różnica potrafi mieć znaczenie.

Tekst otwierającyCzytanie: 8 minAktualizacja: 19 listopada 2026Redakcja NaturBar

Nagłówek wraca co kilka miesięcy, zwykle nad zdjęciem czegoś czekoladowego: „Osoby z cukrzycą powinny zawsze mieć przy sobie tę słodycz!”. Trudno się z nim kłócić, bo w gruncie rzeczy mówi coś sensownego. Problem polega na tym, że słowo „słodycz” oznacza w nim dwie zupełnie różne rzeczy — a wybór złej z nich jest akurat w tym jednym przypadku kosztowny.

Rozbierzmy to zdanie spokojnie, bez straszenia i bez obiecywania.

Zdjęcie ilustracyjne, modelka. Batonik w torbie to wygoda — nie plan postępowania na wypadek niedocukrzenia.
Zdjęcie ilustracyjne, modelka. Batonik w torbie to wygoda — nie plan postępowania na wypadek niedocukrzenia.

Część, która ma rację

Rzeczywiście: osoba leczona insuliną albo lekami, które mogą obniżyć glukozę poniżej normy, powinna mieć przy sobie źródło szybkich węglowodanów. To nie jest porada z internetu, tylko standard opisany w zaleceniach klinicznych. Nagły spadek glukozy potrafi przyjść w kolejce do kasy, za kierownicą albo w środku spotkania — i wtedy nie ma czasu na szukanie sklepu.

Druga rzecz, w której nagłówek ma rację: warto mieć cokolwiek do zjedzenia, kiedy posiłek się przesuwa. To już jednak zupełnie inna sprawa i inna kieszeń.

Część, która racji nie ma

Tytułowa „słodycz” to w domyśle batonik — najczęściej taki z napisem „bez cukru”. I tu zdanie się rozsypuje, bo właśnie taki produkt jest do postępowania przy niedocukrzeniu wyjątkowo niedobrany. Z trzech powodów naraz:

  • Nie ma w nim tego, co trzeba. Potrzebna jest glukoza — węglowodan prosty, który wchłania się od razu. Baton „bez dodatku cukru” jest zbudowany dokładnie odwrotnie: cukier został z niego usunięty i zastąpiony poliolami.
  • Tłuszcz spowalnia. W opisywanych na tej stronie produktach tłuszczu jest od 17 do 37 g na 100 g. Tłuszcz opóźnia opróżnianie żołądka, a więc opóźnia też moment, w którym cokolwiek zdążyłoby zadziałać.
  • Poliole wchłaniają się częściowo i wolno. To ich cała zaleta przy zwykłym jedzeniu i cała wada w sytuacji, w której liczy się każda minuta.

Najkrócej. Przy niedocukrzeniu liczy się szybkość, a baton proteinowy jest zaprojektowany tak, żeby działać wolno. To nie jest kwestia marki ani smaku, tylko składu.

Co powinno być w pierwszej kieszeni

Odpowiedź jest nudna i dlatego nie trafia na nagłówki: tabletki glukozowe, żel albo saszetka z płynną glukozą. Kupuje się je w aptece, kosztują niewiele, nie topią się i nie kruszą. W polskich zaleceniach dawka startowa to 15 g glukozy, a potem pomiar po 15 minutach. Hipoglikemię rozpoznaje się przy wartości poniżej 70 mg/dl (3,9 mmol/l), niezależnie od tego, czy są objawy; poniżej 54 mg/dl mówi się o istotnej klinicznie.

Jeśli glukozy akurat nie ma, zastępuje się ją innymi węglowodanami prostymi — sokiem, słodzonym napojem, zwykłym cukrem. Nie czekoladą, nie batonem, nie kanapką. Pełną sekwencję opisujemy w osobnym tekście o regule 15–15.

Orzechy i suszone owoce bywają lepszą „drugą kieszenią” niż cokolwiek z etykietą — nie wymagają czytania tabeli.
Orzechy i suszone owoce bywają lepszą „drugą kieszenią” niż cokolwiek z etykietą — nie wymagają czytania tabeli.

Druga kieszeń, czyli po co w ogóle baton

Skoro nie do ratowania sytuacji, to po co? Po to samo, po co większość ludzi nosi coś do zjedzenia: żeby o 16:00 nie kupić przypadkowej drożdżówki na stacji. To jest cel wygodowy, nie medyczny — i dopiero w tym miejscu różnice między produktami mają sens.

Bo rzeczywiście są. Batonik z 9 g węglowodanów i taki z 16 g to w praktyce różnica jednego wymiennika. Przy liczeniu WW to zauważalne, przy jedzeniu — nie. Dlatego zamiast opisywać smaki, zbieramy liczby w jedną tabelę.

Co w tej sprawie mówi prawo

W Unii Europejskiej nie wolno napisać o żywności czegokolwiek, co sugeruje wpływ na zdrowie, jeśli tego zdania nie ma na zamkniętej liście dopuszczonych oświadczeń (Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006). Dla zamienników cukru lista zawiera dokładnie jedno zdanie dotyczące glukozy we krwi:

„Spożywanie żywności/napojów zawierających <nazwa substancji zastępującej cukier> zamiast cukru prowadzi do mniejszego wzrostu poziomu glukozy we krwi po ich spożyciu niż po spożyciu żywności/napojów zawierających cukier”
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012, załącznik — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych

Proszę zwrócić uwagę na konstrukcję. Nie „nie podnosi”, tylko „prowadzi do mniejszego wzrostu”. Nie „jest dobre dla diabetyków”, tylko porównanie z tym samym produktem na cukrze. I warunek: cukier musi być faktycznie zastąpiony, w stopniu odpowiadającym oświadczeniu „o obniżonej zawartości”, czyli co najmniej o 30%.

Wszystko, co wykracza poza to zdanie — także popularne „nie podnosi poziomu cukru” — nie jest dopuszczonym oświadczeniem.

Półka ze słodyczami bez cukru rośnie z roku na rok. Rosną też napisy na opakowaniach — a lista dopuszczonych zdań pozostaje ta sama.

Jak brzmiałby ten nagłówek uczciwie

Mniej więcej tak: „Osoby leczone insuliną powinny zawsze mieć przy sobie glukozę — a batonik, jeśli chcą, osobno i do czego innego”. Nie klika się równie dobrze. Za to daje się obronić w każdym zdaniu.

Jeśli z całego tekstu miałoby zostać jedno: dwie kieszenie, dwa różne zadania. Pomylenie ich kosztuje dokładnie tyle, ile kosztuje opóźnienie w sytuacji, w której liczy się czas.

Źródła

  1. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych, pozycja dotycząca substancji zastępujących cukier.
  2. Rozporządzenie (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności.
  3. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę — stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (progi rozpoznania hipoglikemii, zasada 15–15).
  4. Wartości odżywcze i skład produktów podane przez producenta N!CK’S na opakowaniach i w opisach w sklepie Zielona Esencja.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Opisywane produkty są środkami spożywczymi.

Liczby z sześciu etykiet w jednej tabeli

Węglowodany, poliole, cukry, białko i wymienniki — przeliczone na sztukę, nie na sto gramów.

Ważna informacja

Czym jest ten serwis. NaturBar to niezależny serwis informacyjny o cukrzycy, etykietach i przekąskach. Nie prowadzimy sprzedaży. Linki do sklepu Zielona Esencja są linkami reklamowymi.

Czym są opisywane produkty. To zwykła żywność — batony i wafelki bez dodatku cukru. Nie są lekiem, wyrobem medycznym ani żywnością specjalnego przeznaczenia medycznego. Nie mają działania leczniczego i nie służą do postępowania przy niedocukrzeniu.

Nie zastępujemy lekarza. Dawkowanie insuliny, zmiany w diecie i leczeniu ustala się z lekarzem prowadzącym lub edukatorem diabetologicznym. Treści tutaj są informacją, nie poradą medyczną.

Indywidualne różnice. Reakcja glikemiczna na ten sam produkt bywa różna u różnych osób i u tej samej osoby w różne dni. Żadnej liczby z tej strony nie należy traktować jak wyniku pomiaru.

Przeciwwskazania i ostrożność. Produkty zawierają poliole — nadmierne spożycie może wywołać efekt przeczyszczający. Zawierają mleko, soję i orzechy; mogą zawierać sezam i jaja. Nieodpowiednie dla osób z alergią na te składniki.

Kto sprzedaje. Sprzedawcą jest M - Internet - Damian Przemysław Makowski, ul. Poznańska 20, 74-200 Pyrzyce. Wszystkie warunki zakupu, dostawy i zwrotu określa regulamin sklepu.